Сетерите (setters) и гетерите (getters) се клучни алатки за енкапсулација во C++. Со нив, податоците во класата ги чуваме како private (за да бидат заштитени), а до нив пристапуваме преку public методи.
Ова ни овозможува да контролираме како се менуваат вредностите
Пример за класа Student
Еве едноставен пример како се користи овој концепт:
#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;
class Student {
private:
string name;
int age;
public:
// Сетер за име - го менува приватното поле
void setName(string n) {
name = n;
}
// Гетер за име - го враќа приватното поле
string getName() {
return name;
}
// Сетер со валидација - спречува нелогични податоци
void setAge(int a) {
if (a > 0) {
age = a;
} else {
cout << "Грешка: Возраста мора да биде позитивен број!\n";
}
}
// Гетер за возраст
int getAge() {
return age;
}
};
int main() {
Student s1;
s1.setName("Марко");
s1.setAge(20);
cout << "Студент: " << s1.getName() << ", Возраст: " << s1.getAge() << std::endl;
return 0;
}
Конструктор
Кога додаваме конструктор, ја правиме класата покомплетна бидејќи овозможуваме објектот да се иницијализира со вредности веднаш штом ќе биде креиран.
Еве еден пример со класа Student каде користиме:
- Конструктор (за почетни вредности).
- Сетери (за промена на податоците со проверка).
- Гетери (за читање на податоците).
#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;
class Student {
private:
string ime;
int indeks;
double prosek;
public:
// КОНСТРУКТОР - Се повикува автоматски при креирање на објектот
Student(string i, int ind, double p) {
ime = i;
indeks = ind;
// Користиме сетер внатре во конструкторот за да ја провериме валидноста
setProsek(p); }
// СЕТЕРИ (Setters)
void setIme(string i) {
ime = i; }
void setProsek(double p) {
if (p >= 6.0 && p <= 10.0) {
prosek = p;
} else {
cout << "Грешка: Невалиден просек (мора да е меѓу 6 и 10). Поставен е на 6.0." << endl;
prosek = 6.0;
} }
// ГЕТЕРИ (Getters)
string getIme() { return ime; }
int getIndeks() { return indeks; }
double getProsek() { return prosek; }
// Метод за приказ на информации
void pecati() {
cout << "Студент: " << ime << " (Индекс: " << indeks << ") - Просек: " << prosek << endl;
}
};
int main() {
// Креирање објект преку конструкторот
Student s1("Марко Марковски", 201045, 9.2);
s1.pecati();
// Обид за внесување невалиден просек преку сетер
cout << "\nСе обидуваме да поставиме просек 15.0..." << endl;
s1.setProsek(15.0);
// Промена на име преку сетер
s1.setIme("Марко С. Марковски");
cout << "\nАжурирани податоци:" << std::endl;
cout << "Име на студент: " << s1.getIme() << endl;
cout << "Финален просек: " << s1.getProsek() << endl;
return 0;
}
Наједноставно кажано: Конструкторот е „рецептот“ за тоа како се раѓа еден објект.
Еве ги 3-те клучни правила за конструктор:
Името на конструкторот мора да биде идентично со името на класата.
Нема тип на враќање (не пишуваме ни void, ни int, ништо).
Се повикува автоматски само еднаш — во моментот кога пишуваме Student s1;
Зошто воопшто ни е потребен?
Замисли да правиш објект Student. Ако немаш конструктор, компјутерот ќе резервира меморија, но во променливите ime и indeks ќе има „ѓубре“ (случајни броеви преостанати во меморијата). Конструкторот гарантира дека објектот ќе почне со чисти и точни податоци.
#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;
class Student {
public:
string ime;
int indeks;
// 1. Празен конструктор (Default Constructor)
// Ова се случува ако само напишеш: Student s;
Student() {
ime = "Непознато";
indeks = 0;
cout << "Нов студент!" << endl;
}
// 2. Конструктор со параметри
// Ова се случува ако напишеш: Student s("Ана", 123);
Student(string i, int ind) {
ime = i;
indeks = ind;
cout << "Нов студент " << ime << "!" << endl;
} };
int main() {
// Тука автоматски се повикува првиот (празниот) конструктор
Student s1;
// s1.ime сега е "Непознато"
// Тука автоматски се повикува вториот конструктор со вредности
Student s2("Марко", 21105);
// s2.ime сега е "Марко"
return 0;
}
Конструкторот е како моментот кога во фабрика го склопуваат телефонот и му ставаат сериски број. Тоа се прави само еднаш.
Сетерот е како кога ти подоцна ќе го смениш името на телефонот во менито за Settings. Тоа можеш да го правиш колку пати сакаш.
Што треба да запомниш (накратко):
Конструкторот е „Раѓање“: Без него, објектот не знае кој е и што има. Тој ги поставува почетните вредности.
Сетерот е „Промена“: Тој дозволува безбедно да ја смениш вредноста (на пр. да додадеш пари на сметката) откако објектот веќе е создаден.
Гестерот е „Поглед“: Тој само ти кажува колку е вредноста, без да ја менува.
#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;
class BankarskaSmetka {
private:
string sopstvenik;
double balans;
public:
// 1. КОНСТРУКТОР: Се извршува САМО КОГА СЕ КРЕИРА СМЕТКАТА
// Ова е моментот кога клиентот доаѓа во банка и ја отвора сметката.
BankarskaSmetka(string ime, double pocetenVlog) {
sopstvenik = ime;
if (pocetenVlog >= 0) {
balans = pocetenVlog;}
else {
balans = 0; } // Не може да отвори сметка со негативни пари
cout << "--- Smetkata za " << sopstvenik << " e uspeshno kreirana! ---" << endl;
}
// 2. СЕТЕР: Се извршува секогаш кога клиентот сака да стави пари
void uplati(double suma) {
if (suma > 0) {
balans += suma;
cout << "Uspeshna uplata od " << suma << " denari." << endl;
} }
// 3. ГЕТЕР: Се извршува кога клиентот сака да провери колку пари има
double getBalans() {
return balans;
} };
int main() {
// ТУКА СЕ ПОВИКУВА КОНСТРУКТОРОТ (еднаш)
BankarskaSmetka smetka1("Petar", 1000.0);
// Проверуваме состојба преку ГЕТЕР
cout << "Momentalna sostojba: " << smetka1.getBalans() << " den." << endl;
// Менуваме состојба преку СЕТЕР (уплата)
smetka1.uplati(500.0);
// Повторно проверуваме преку ГЕТЕР
cout << "Nova sostojba: " << smetka1.getBalans() << " den." << endl;
return 0;
}
Корисникот внесува податоци преку тастатура
#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;
class BankarskaSmetka {
private:
string sopstvenik;
double balans;
public:
BankarskaSmetka(string ime, double pocetenVlog) {
sopstvenik = ime;
if (pocetenVlog >= 0)
balans = pocetenVlog;
else
balans = 0;
cout << "--- Smetkata za " << sopstvenik << " e uspeshno kreirana! ---" << endl;
}
void uplati(double suma) {
if (suma > 0) {
balans += suma;
cout << "Uspeshna uplata od " << suma << " denari." << endl;
} }
double getBalans() {
return balans; }
};
int main() {
string ime;
double pocetenVlog;
double uplata;
cout << "Vnesi ime na sopstvenik: ";
cin >> ime;
cout << "Vnesi poceten vlog: ";
cin >> pocetenVlog;
BankarskaSmetka smetka1(ime, pocetenVlog);
cout << "Momentalna sostojba: " << smetka1.getBalans() << " den." << endl;
cout << "Vnesi suma za uplata: ";
cin >> uplata;
smetka1.uplati(uplata);
cout << "Nova sostojba: " << smetka1.getBalans() << " den." << endl;
return 0;
}
No comments:
Post a Comment